Πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά να εξασκήσουν τη μνήμη τους;

eksaskisi-mnimis

Η μνήμη αποτελεί μία από τις πιο βασικές γνωστικές λειτουργίες του εγκεφάλου και απαιτεί την ικανότητα του ανθρώπου να χρησιμοποιεί επαρκώς και τις πέντε αισθήσεις του. Για παράδειγμα, όσο πιο έντονη είναι η προσοχή του κάπου, τόσο πιο έντονα αυξάνονται και δραστηριοποιούνται οι νευρώνες και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ενισχύεται δραματικά η μνήμη του.  

Είναι σημαντικό να κατανοήσει κανείς την λειτουργία της μνήμης, για να μπορέσει όποτε θέλει να αναγνωρίζει τα μηνύματα της και να την χρησιμοποιεί για το δικό του όφελος και ανάπτυξη. Η μνήμη είναι πολλαπλή, κάθε ανάμνηση σου αποθηκεύεται σε διαφορετική περιοχή του εγκεφάλου, αλλά όλες μαζί περνάνε από τον ιππόκαμπο. Ο ιππόκαμπος λειτουργεί ως ρυθμιστής στον σχηματισμό των νέων αναμνήσεων σε συνάρτηση πάντα με τα συναισθήματα και την μάθηση. Eίναι το κύριο όργανο που ασχολείται με την χωρική κατάταξη των αναμνήσεων. Η μνήμη διακρίνεται σε δύο βασικά είδη μνήμης: στην βραχυπρόθεσμη μνήμη και στην μακροπρόθεσμη. Η πρώτη, η οποία αποκαλείται αλλιώς και εργασιακή μνήμη είναι η μνήμη του σήμερα. Δηλαδή σου επιτρέπει να φυλάς τις νέες πληροφορίες στο μυαλό σου για ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, λιγότερο από ένα λεπτό. Η μακροπρόθεσμη μνήμη από την άλλη μεριά, αποθηκεύει, ταξινομεί, καταγράφει και οργανώνει τις γνώσεις, τις πληροφορίες, τις αναμνήσεις και ολόκληρη την βιωματική σου ιστορία για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Όπως έχω αναφερθεί και σε προηγούμενα άρθρα και δημοσιεύσεις μου, η παιδική ηλικία αποτελεί την καταλληλότερη ηλικία για να παγιώσει ο οργανισμός και ο εγκέφαλος όλες εκείνες τις γνωστικές και νοητικές διεργασίες που αποτελούν εργαλεία και εφόδια για την περαιτέρω και συνολική ανάπτυξη του οργανισμού. Για αυτόν τον λόγο είναι πολύ σημαντικό οι γονείς ή και το κοντινότερο οικογενειακό περιβάλλον του παιδιού  να του παρέχουν μία πληθώρα από ευκαιρίες για γνωστική δραστηριότητα και εξάσκηση, όπως επίσης και από κιναισθητικά ερεθίσματα για να καλλιεργήσουν εις βάθος το έδαφος, πάνω στο οποίο θα πατήσει το παιδί για να ανοίξει μελλοντικά τα φτερά του.

Συμβουλές που πρέπει να υπενθυμίζουμε στα παιδιά, για την εξάσκηση και την διατήρηση της μνήμης:

  1. Να συνηθίζει να συνδέει πληροφορίες. Αν συνδέει κάθε νέα πληροφορία με μία ήδη αποθηκευμένη, τότε όλες οι πληροφορίες θα ενώνονται μεταξύ τους και η ανάκληση της μία πληροφορίας θα επιφέρει την ανάκληση και της άλλης πληροφορίας.
  2. Να προσπαθήσει να εφαρμόσει την τεχνική 1-1-1. Με άλλα λόγια, αν ξαναδιαβάσει το μάθημα του 1 φορά την ίδια ημέρα, θα το θυμάται για 1 εβδομάδα και αν το ξαναδιαβάσεις μία φορά την εβδομάδα θα το θυμάσαι για έναν μήνα.
  3. Επισημάνετε στο παιδί ότι είναι καλό να χρησιμοποιεί την φαντασία του κάθε φορά που λαμβάνει νέες πληροφορίες. Οι νοητικές αναπαραστάσεις σε βοηθάει να ανακαλέσεις κάτι πολύ πιο εύκολα, αν το έχεις συνδυάσει με κάποια οπτική μνήμη.
  4. Όποια μάθημα του φαντάζει δύσκολο, είναι καλό να το αντιγράφει τουλάχιστον 1 φορά. Με αυτόν τον τρόπο βοηθάς τον εαυτό σου να απομνημονεύσει σημαντικές πληροφορίες. Με αυτήν την διαδικασία χρησιμοποιείς και μία διαφορετική περιοχή του εγκεφάλου και έτσι βελτιώνεται η απομνημόνευση.
  5. O έλεγχος του συναισθηματικού κόσμου του παιδιού, το βοηθάει να μην αποσπάει την προσοχή του και την συγκέντρωση του από παρορμητικά συναισθήματα και εκρήξεις. Η μάθηση απαιτεί ηρεμία και γαλήνη για να μπορέσει να είναι εποικοδομητική.
  6. Να κάνει ένα μικρό διάλειμμα το μεσημέρι με έναν γλυκό υπνάκο. Ο μεσημεριανός ύπνος βοηθάει εκπληκτικά την μνήμη. Το μυαλό κατά την διάρκεια του ύπνου επωφελείται και προλαβαίνει να καταγράψει τις πληροφορίες που κατακτήθηκαν κατά την διάρκεια της ημέρας, ενώ παράλληλα γίνεται μία προσεκτική επιλογή των πληροφοριών που αποθηκεύονται στην μακρόχρονη μνήμη, χωρίς τις περιττές λεπτομέρειες.
  7. Να του προμηθεύσετε πολύχρωμη γραφιστική ύλη. Τα χρώματα βοηθάνε στην ευκολότερη απομνημόνευση των σημαντικών πληροφοριών, πολύ περισσότερο από το ασπρόμαυρο πλαίσιο και γράμματα.